පළමු වරට දුරේක්ෂයක් භාවිතා කරන්නන් අතින් සිදුවන පොදු වැරදි 3ක් සහ ඒවා නිවැරදි කරගන්නා ආකාරය.

පළමු වරට දුරේක්ෂයක් භාවිතා කරන්නන් අතින් සිදුවන පොදු වැරදි 3ක් සහ ඒවා නිවැරදි කරගන්නා ආකාරය.


පළමු වරට දුරේක්ෂයක් භාවිතා කරන්නන් අතින් සිදුවන පොදු වැරදි කිහිපයක් සහ ඒවා වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න පහත දැක්වේ.

1. දුරේක්ෂයේ Finder Scope නිසි පරිදි align කර නොතිබීම

තාරකා විද්‍යාවට ආධුනිකයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන පළමු ගැටලුව වන්නේ ඉතා සරල දෙයකි: එනම් ඔවුන්ට කිසිවක් දුරේක්ෂය තුළින් නිරීක්ෂණය කළ නොහැකි වීමයි.
දුරේක්ෂයක ප්‍රධාන නළය (OTA) මගින් සාමාන්‍යයෙන් අහසේ කුඩා කොටසක් පමණක් දර්ශනය වන අතර, විශේෂයෙන්ම මධ්‍යම හෝ ඉහළ විශාලන බලයක් (magnification) භාවිතා කරන විට මෙය වඩාත් කැපී පෙනේ. එබැවින්, නිසි ලෙස align කරන ලද ෆයින්ඩරයක් (finder) නොමැතිව තාරකාවක් හෝ ග්‍රහලෝකයක් දෙසට කෙලින්ම දුරේක්ෂය යොමු කිරීමට උත්සාහ කිරීම අපහසු කාර්යයක් විය හැකිය. දුරේක්ෂයේ Finder Scope මගින් ඔබට පුළුල් දර්ශන ක්ෂේත්‍රයක් ලබා දෙන අතර දුරේක්ෂය අදාළ ආකාශ වස්තු වෙත ඉලක්ක කිරීම බෙහෙවින් පහසු කරයි.
දුරේක්ෂයක් මිලදී ගත් අලුත හෝ නව නිරීක්ෂණ සැසියක් ආරම්භ කරන සෑම අවස්ථාවක ෆයින්ඩරය ස්වයංක්‍රීයවම ප්‍රධාන දුරේක්ෂය යොමු වී ඇති දිශාවටම යොමු වී ඇතැයි සිතීම මෙහිදී සිදුවන වැරැද්දයි.

නිවැරදිව Finder Scope එකක් align කරගන්නා ආකාරය

1. දිවා කාලයේදී දුරේක්ෂය දුරින් පිහිටි නිශ්චල වස්තුවක් දැකීම පහසු වන ස්ථානයක සවිකරන්න.
2. ගසක මුදුනක්, කණුවක් හෝ ගොඩනැගිල්ලක් වැනි දුරින් පිහිටි පැහැදිලිව වෙන් කර හදුනාගත හැකි වස්තුවක් තෝරාගන්න.
3. දුරේක්ෂයේ අඩු බලැති උපනෙත් කාචයක් (low-power eyepiece) භාවිතා කරන්න.
4. තෝරාගත් වස්තුව දුරේක්ෂයේ දර්ශන ක්ෂේත්‍රයේ හරියටම මැදට එන ලෙස සකසන්න.
5. දුරේක්ෂය චලනය නොකර, ෆයින්ඩරය හරහා බලන්න.
6. එම වස්තුවම ෆයින්ඩරයේ මැදට එන තෙක් ෆයින්ඩරයේ ඇති screws සකසන්න.
7. ප්‍රධාන දුරේක්ෂය නැවත පරීක්ෂා කර අවශ්‍ය නම් ක්‍රියාවලිය නැවත සිදු කරන්න.

Finder Scope හා දුරේක්ෂය නිසි ලෙස align කළ පසු, Finder Scope යම් ආකාශ වස්තුවක් වෙත යොමු කිරීමෙන් එම වස්තුව දුරේක්ෂයේ දෘෂ්ටි ක්ෂේත්‍රයට ආසන්නව පිහිටුවා ගත හැකි විය යුතුය.

2. අධි විශාලන බලයකින් නිරීක්ෂණ (magnification) ආරම්භ කිරීම

ආධුනිකයන් අතර පවතින පොදු වැරදි මතයක් වන්නේ, විශාලනය වැඩි වන තරමටම දර්ශනය වඩාත් හොඳ වන බවයි.
නමුත් එය එසේ නොවේ. ඉහළ විශාලනයක් මගින් වස්තුවක් විශාලව පෙනෙන ලෙස සලස්වන නමුත්, එමගින් දෘෂ්ටි ක්ෂේත්‍රය (field of view) පටු කරයි. මෙහිදී ප්‍රතිබිම්බය අඳුරු විය හැකි අතර, වායුගෝලීය කැළඹීම් වඩාත් කැපී පෙනෙන අතර දුරේක්ෂය රඳවා ඇති ආධාරකයේ (mount) ඇතිවන කම්පන ද පහසුවෙන් දැකගත හැකි වේ. අධික විශාලන බලයකදී, අඩු විශාලන බලයකින් (low power) ඉතා පැහැදිලිව පෙනුණු ග්‍රහලෝකයක් විශාල සහ බොඳ වූ ප්‍රතිබිම්බයක් බවට පත්විය හැකිය.


මෙය නිවැරදි කරගන්නා ආකාරය

1. ඔබේ දුරේක්ෂයේ ඇති අඩුම විශාලන බලය සහිත උපනෙත් කාචයෙන් (eyepiece) නිරීක්ෂණ ආරම්භ කරන්න.
2. සාමාන්‍යයෙන්, කෙටි නාභීය දුරක් (focal length) සහිත උපනෙත් කාචයකට වඩා දිගු නාභීය දුරක් සහිත උපනෙත් කාචයකින් (උදා: 25 mm හෝ 32 mm) පුළුල් දෘෂ්ටි ක්ෂේත්‍රයක් ලබා දෙයි.
3. පළමුව ඔබේ ඉලක්කය සොයාගෙන එය දර්ශන ක්ෂේත්‍රයේ මැදට ගෙන එන්න; ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් විශාලනය වැඩි කරන්න.
උදාහරණයක් ලෙස, 900 mm නාභීය දුරක් සහිත දුරේක්ෂයක් 25 mm උපනෙත් කාචයක් සමඟ භාවිතා කරන විට ලැබෙන විශාලන බලය: 900 ÷ 25 = 36× වේ.
4. වස්තුව නිවැරදිව මැදට ගත් පසු, වැඩි විශාලනයක් ලබා ගැනීම සඳහා ඔබට කෙටි නාභීය දුරක් සහිත උපනෙත් කාචයකට මාරු විය හැකිය.
(සුදුසුම විශාලන බලය තීරණය වන්නේ දුරේක්ෂය, නිරීක්ෂණය කරන වස්තුව සහ නිරීක්ෂණ තත්ත්වයන් මතයි.)

3. දුරේක්ෂයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නිසිපරිදී ඉගෙන ගැනීමට පෙර නිරීක්ෂණය කිරීමට දුෂ්කර වස්තූන්ගෙන් නිරීක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කිරීම

තවත් පොදු වැරැද්දක් වන්නේ පළමු රාත්‍රියේදීම අභිලාෂකාමී ඉලක්කයක් තෝරා ගැනීමයි. දුරේක්ෂයක් මගින් මන්දාකිණි, නිහාරිකා සහ තරු පොකුරු නිරීක්ෂණය හැකි නමුත්, විශේෂයෙන් ආලෝක දූෂිත අහසක් යටතේ ප්‍රබල දුරේක්ෂයකින් පවා මෙම වස්තූන් ස්ථානගත කිරීම අභියෝගාත්මක විය හැකිය. මෙය දුරේක්ෂය චලනය වන ආකාරය ඉගෙන ගැනීම, අවධානය යොමු කිරීම සහ සෙවුම් යන්ත්‍රය භාවිතා කිරීම පුහුණුවීමත් සමඟ වඩාත් පහසු වන කුසලතාවකි.

ඔබේ නිරීක්ෂණ කටයුතු සෑම විටම දීප්තිමත්, පහසු ඉලක්ක සමඟ ආරම්භ කරන්න.
ඒ සදහා පහසුම ඉලක්කය වන්නේ චන්ද්‍රයාය. මන්ද එය දීප්තිමත්, සොයා ගැනීමට පහසු සහ දෘශ්‍ය දත්ත වලින් පිරී ඇති බැවිනි. දිවා කාලයේදී, දුරේක්ෂය දුරස්ථ ස්ථාවර වස්තූන් වෙත යොමු කිරීමට සහ දර්ශන ක්ෂේත්‍රය වෙනස් වන ආකාරය නිරීක්ෂණය කර පුහුණු වන්න. ඉන්පසු දීප්තිමත් තරු පොකුරු සහ අනෙකුත් සාපේක්ෂව පහසු ඉලක්ක වෙත යන්න.


මෙම ප්‍රවේශය පළමු නිරීක්ෂණ සැසි කිහිපය බෙහෙවින් පහසු කරන අතර ඔබේ දුරේක්ෂයට සැබවින්ම කළ හැකි දේ ඉගෙන ගැනීමට ඔබට උපකාරී වේ.